Cơ Chế “Ratchet” Bị Phá Vỡ? Tại Sao Hạn Chót 2025 Lại Quan Trọng Đến Vậy?
Hiệp định Paris được thiết kế dựa trên một cơ chế thông minh gọi là “Ratchet Mechanism” (Cơ chế nãy/bánh cóc) – nghĩa là tham vọng khí hậu chỉ có thể tăng lên chứ không được giảm đi, và cứ mỗi 5 năm các nước phải nộp cam kết mới. Năm 2025 là hạn chót quan trọng đầu tiên của chu kỳ này cho mục tiêu 2035. Nhưng Báo cáo UNEP 2025 cho thấy cỗ máy này đang bị kẹt.
1. Sự im lặng đáng sợ của 40% thế giới
Đến tháng 9/2025, vẫn còn gần 40% các bên tham gia chưa nộp NDC mới. Sự chậm trễ này không chỉ vi phạm tinh thần của Hiệp định mà còn khiến các nhà đầu tư và doanh nghiệp mất phương hướng vì không thấy rõ lộ trình chính sách trong 10 năm tới.
2. Bỏ quên năm 2030
Điều gây thất vọng nhất là sự thờ ơ với thập kỷ hiện tại. Chỉ 13 bên (chiếm <1% phát thải) cập nhật NDC 2030. Điều này giống như việc một người đang bị bệnh nặng hứa sẽ sống khỏe mạnh vào năm 2035, nhưng từ chối uống thuốc ngay hôm nay.
