Cú Sốc LULUCF: Khi Rừng Chuyển Từ “Lá Phổi Xanh” Thành “Ống Khói” Khổng Lồ
Trong bản báo cáo khí hậu năm 2025, con số gây sốc nhất không đến từ các nhà máy điện than hay xe hơi, mà đến từ chính những cánh rừng. Phát thải từ lĩnh vực Sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp (LULUCF) đã tăng vọt 21% chỉ trong một năm. Điều gì đang xảy ra với lá phổi của Trái Đất?
1. Con số 21% biết nói
Năm 2024, lĩnh vực LULUCF đã thải ra thêm 0.77 GtCO2. Để dễ hình dung, lượng tăng thêm này chịu trách nhiệm cho hơn một nửa (53%) tổng mức tăng phát thải của toàn thế giới. Nếu không có sự đột biến từ lĩnh vực này, mức tăng phát thải toàn cầu năm 2024 có thể đã thấp hơn nhiều so với con số 2.3% thực tế.
2. “Cú bắt tay” giữa Con người và El Niño
Tại sao lại có sự tăng vọt này? Báo cáo UNEP chỉ ra hai nguyên nhân cộng hưởng:
- Hành vi con người: Nạn phá rừng tại Nam Mỹ (đặc biệt là Brazil và Bolivia) để lấy đất nông nghiệp vẫn diễn ra mạnh mẽ.
- Thiên nhiên khắc nghiệt: Hiện tượng El Niño (kéo dài từ giữa 2023 đến giữa 2024) đã tạo ra điều kiện khô hạn kỷ lục.
Khi nông dân đốt rừng để dọn đất (hoạt động thường niên), ngọn lửa gặp điều kiện khô hạn đã bùng phát mất kiểm soát, lan rộng thành những thảm họa cháy rừng quy mô lớn chưa từng có kể từ năm 1997.
3. Rừng đang mất khả năng hấp thụ Carbon?
Điều đáng sợ là các bể chứa carbon tự nhiên (như rừng Amazon) đang dần suy yếu. Khi rừng cháy, chúng không chỉ ngừng hấp thụ CO2 mà còn giải phóng toàn bộ lượng carbon đã lưu trữ hàng thập kỷ trở lại khí quyển.
