Từ Lời Nói Đến Hành Động: Tại Sao “Chính Sách Hiện Tại” Lại Dẫn Đến Thảm Họa 3.1°C?
Bạn có bao giờ tự hỏi: Tại sao năm nào các nhà lãnh đạo thế giới cũng họp COP, đưa ra những cam kết mạnh mẽ, nhưng nhiệt độ Trái Đất vẫn tăng? Câu trả lời nằm ở khái niệm “Khoảng cách thực thi” (Implementation Gap) mà Báo cáo UNEP 2025 đã vạch trần.
1. Sự thật về hai kịch bản
Báo cáo phân biệt rõ ràng hai viễn cảnh:
- Kịch bản Cam kết (NDCs): Dựa trên những gì các nước hứa sẽ làm. Nếu làm được, nhiệt độ tăng khoảng 2.6°C.
- Kịch bản Chính sách hiện hành (Current Policies): Dựa trên những luật lệ đã có hiệu lực. Theo kịch bản này, nhiệt độ sẽ tăng 2.8°C – 3.1°C.
Sự chênh lệch giữa hai con số này chính là bằng chứng cho thấy các chính phủ đang “hứa một đằng, làm một nẻo”.
2. Nguyên nhân của sự thất bại
Tại sao lại có khoảng cách này?
- Thiếu luật hóa: Nhiều quốc gia cam kết Net Zero vào năm 2050 nhưng chưa ban hành luật cấm xe xăng hay lộ trình đóng cửa điện than cụ thể.
- Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch: Dù cam kết giảm thải, nhiều nước G20 vẫn tiếp tục trợ cấp hàng tỷ USD cho ngành dầu khí để giữ giá năng lượng thấp.
- Thiếu tài chính: Các nước đang phát triển có mục tiêu tham vọng (NDC có điều kiện) nhưng không nhận được đủ vốn từ các nước giàu để triển khai.
3. Kết luận: Chúng ta không cần lời hứa mới
Thông điệp của UNEP rất rõ ràng: Trước khi đưa ra những lời hứa xa vời cho năm 2040 hay 2050, các quốc gia hãy thực hiện nghiêm túc những gì họ đã hứa cho năm 2030. Lấp đầy “Khoảng cách thực thi” là bước đi cấp bách nhất hiện nay.
